ترکیب وصفی
ترکیب وصفی
نسبت دادن یک اسم به اسم دیگر است که درآن ، اسم دوم به تنهایی وجود خارجی ندارد .
در این ترکیب ، به اسم اول « موصوف » و به اسم دوم « صفت » گفته می شود .
مثال : الوردةُ الجمیلةُ = ترکیب وصفی
الوردة = موصوف ، الجمیلة = صفت
نکته : به صفت « نعت » و به موصوف « منعوت » هم گفته می شود .
پس صفت اسمی است که بعد از موصوف خود میآید و آن را توصیف می نماید و دارای دو قسم می باشد :
1) صفت مفرد : صفتی است که فقط یک کلمه است .
مثال :
الطفلُ الصغیرُ ، شجرةٍ باسقةٍ
نکته : هر گاه صفت مفرد باشد در چهار مورد با موصوف خود مطابقت می کند .
1- عدد ( مفرد ، مثنی ، جمع )
2- جنس ( مذکر یا مونث )
3- شناسایی ( معرفه یا نکره )
اعراب ( رفع ، نصب ، جرّ )
1- عدد
الرَّجُلُ المؤمنُ الفلّاحانِ النشيطانِ الجنودُ الأقوياء
مفرد مفرد مثنّي مثني جمع جمع
2- جنس:
التلميذُ الصغيرُ التلميذةُ الصغيرةُ
مذكر مذكر مؤنّث مؤنّث
3- معرفه و نكِره:
الشجرةُ الباسقةُ شجرةٌ باسقةٌ
معرفه معرفه نکره نکره
4- اعراب:
السفينةُ الصغيرةُ فـﻰ البحر.
مبتدا مرفوع صفت تابع موصوف خودش
شاهَدْنا سفينـــةً صغيــــرةً.
مفعول به منصوب صفت تابع موصوف خودش
تبصره : برای جمع های غیر انسان ، از صفت های مفرد مونث ، استفاده می شود .
مثال :
الکتبُ النافعةُ - أسماءً حسنةً - أشجارٍ باسقةٍ
2) جمله وصفیه ( صفت جمله ) : جمله ای است که پس از یک اسم نکره می آید و آن را ، توصیف می کند.
مثال :
رأیتُ رجلاً ذهبَ إلی المسجدِ
جمله وصفیه ( یعنی صفت برای اسم نکره « رجلاً » )
نکته : در ترجمه ی جمله های وصفی از حرف ربط «که» استفاده می شود :
مردی را دیدم که به مسجد رفت .
نکته : جمله وصفیه ، در اعراب مطابق موصوف خود است اما اعراب آن محلی است .
مثال :
قرأتُ کتاباً أخذتُهُ مِن صدیقی .
جمله وصفیه و منصوب محلاً
الإمتحان
نام ونام خانوادگی ........ الفئة ...... الدرس الخامس/ الترکیب الوصفی
1) اِنتَخِب الصحیح :
1- أیّامُ الدّراسةِ مِن الأیّامِ .......... .
الف) الجمیلةِ ب) الجمیلِ ج) جمیلةٍ
2- لا تَعتمِد علَی النَّفسِ ........... .
الف) أمّارةً ب) أمّارةٍ ج) الأمّارةِ
3- الکُتُبُ .......... ، مفیدةٌ للطُلّابِ .
الف) النّافعَ ب) النّافعةُ ج) نافعُ
2) اِملأ الفراغَ بالکلمة المناسبة ( الموصوف أو الصفة ) :
1- نجَحتُ فی الإمتحان نهایةِ السّنَةِ بـ.............. عالیةٍ .
الف) درجةٌ ب) درجةٍ ج) الدرجةِ د) درجةِ
2- الشخصُ .............. مکروهٌ عندَ النّاسِ .
الف) کاذبُ ب) کاذبةٌ ج) الکاذبةُ د) الکاذبُ
3) مَیِّز الترکیبَ الوصفی مِن غیرِه :
أشجارُ الغابةِ – الطّالباتِ المؤدَّباتِ – رجلٌ بَدَویٌّ – کتابَ المعلمِ – مناظرُ جمیلةٌ – درس التاریخِ – ماءً عذباً – غصنُ الشجرةِ – القلعةِ الکبیرةِ – الغزالتانِ الجمیلتانِ
4) عَیِّن الموصوف والصفة :
1- إنّی اُسافرُ إلی المناطقِ المختلفةِ .
2- الکتابُ صدیقٌ مخلِصٌ یُبعِدُک عن الضَّلالِ .
|
الموصوف |
الصفة |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
السؤال الأول : (مِن 1 إلی 3 ) عَیّن إعراب ما اُشیرَ إلیه بخطٍّ :
«أمضَیتُ أُسبوعاً کاملاً فی هذه الجزیرةِ.»
السؤال الثانی : (4 إلی 7 ) عیِّن الصّفة فی هذه العبارة :
« رأیتُ ظبیاً یَمشی بِهدوءٍ .»
السؤال الثالث:( 8 إلی 10) عَیّن الموصوف فی هذه العبارة :
" جاءَ کَلبٌ یَلهَثُ " .
السؤال الرابع : (10 إلی 14) عَیِّن الصفة فی :
« شَرِبتُ ماءً بارداً .»
السؤال الخامس : ( 15 إلی 22) عَیّن الصّفة المناسبة للفراغ :
« نظرتَ إلی السماءِ ........... .»
الف)الأزرقِ ب) الأخضرِ ج) الزَّرقاءِ د) الخضراءِ
درد عاشق را دوائی بهتر از معشوق نيست شربت بيماری فرهاد را شيرين كنيد